Jak sprawdzić kontrahenta przed umową: 7 rejestrów
Fałszywy kontrahent rzadko wygląda podejrzanie. Ma stronę, NIP i ładną stopkę maila. Różnicę widać dopiero w rejestrach – i to w kilku naraz.
1. Wykaz podatników VAT (biała lista)
Status VAT (czynny / zwolniony / niezarejestrowany / wykreślony z podstawą prawną), zgłoszone rachunki, daty rejestracji i wykreślenia, osoby reprezentujące. Najważniejsze przy płatnościach powyżej 15 000 zł (art. 96b ustawy o VAT, art. 117ba Ordynacji podatkowej). Każde zapytanie ma identyfikator – to Twój dowód.
2. KRS
Dla spółek: status, kapitał, reprezentacja (kto i jak podpisuje), prokurenci, wzmianki o likwidacji lub upadłości, zaległe sprawozdania. Odpis aktualny z ekrs.ms.gov.pl jest bezpłatny i ma moc dokumentu urzędowego.
3. CEIDG
Dla jednoosobowych działalności: status (aktywna, zawieszona, wykreślona), data rozpoczęcia, adresy, pełnomocnicy. Firma zawieszona nie powinna wystawiać faktur za bieżące usługi.
4. VIES
Przy transakcjach wewnątrzwspólnotowych – czy numer VAT UE jest aktywny. Zachowaj numer konsultacji; ma znaczenie przy stawce 0% w WDT.
5. KRZ – Krajowy Rejestr Zadłużonych
Upadłości, restrukturyzacje, postępowania wobec dłużnika. Firma w restrukturyzacji może działać, ale umowa z nią niesie inne ryzyko.
6. RDF – Repozytorium Dokumentów Finansowych
Sprawozdania finansowe spółek. Brak sprawozdań za kilka lat albo ujemne kapitały to sygnał ostrzegawczy przy większych zamówieniach i przedpłatach.
7. CRBR
Beneficjenci rzeczywiści. Przydatne, gdy chcesz wiedzieć, kto faktycznie stoi za spółką – np. przy nowym dostawcy z dużą przedpłatą.
Sygnały ostrzegawcze
- NIP aktywny, ale rachunek z faktury nie figuruje w wykazie,
- niedawna rejestracja VAT i od razu duże transakcje,
- osoba podpisująca nie widnieje w reprezentacji KRS ani nie ma pełnomocnictwa,
- adres w wirtualnym biurze plus brak sprawozdań,
- prośba o zmianę rachunku „tylko na ten jeden przelew”.
Jak to zautomatyzować
Ręcznie to 7 kart przeglądarki i kilkanaście minut na kontrahenta. Sprawdź kontrahenta za darmo – wpisz NIP, a dostaniesz status VAT, liczbę rachunków w wykazie i ocenę ryzyka z KRS. Pełny raport PDF due diligence (VAT, KRS, VIES, rachunki z identyfikatorem zapytania MF) i API do automatycznego sprawdzania znajdziesz na api.almmity.com.
Jeśli faktury od kontrahentów przychodzą przez KSeF, rachunki z faktur możesz kontrolować automatycznie w KSeF Płatności.
Podstawa prawna: art. 96b ustawy o VAT; art. 117ba Ordynacji podatkowej; ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym; ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (CRBR).
Sprawdź NIP
Najczęstsze pytania
Czy sprawdzenie kontrahenta jest obowiązkowe?
Nie ma ogólnego obowiązku, ale sprawdzenie w wykazie podatników VAT wpływa na koszty i odpowiedzialność przy płatnościach powyżej 15 000 zł, a brak weryfikacji może podważyć dochowanie należytej staranności przy odliczeniu VAT.
Gdzie sprawdzić, kto może podpisać umowę w imieniu spółki?
W KRS – dział 2 odpisu (reprezentacja). Odpis aktualny pobierzesz bezpłatnie w wyszukiwarce KRS (ekrs.ms.gov.pl).
Jak sprawdzić, czy firma nie jest w upadłości?
W Krajowym Rejestrze Zadłużonych (krz.ms.gov.pl) – są tam obwieszczenia o upadłości i restrukturyzacji.
Jak udokumentować weryfikację?
Zapisz wydruki lub PDF z datą i godziną, identyfikator zapytania z wykazu VAT i numer konsultacji VIES. Przechowuj je razem z umową lub fakturą.